Error message

Notice: Undefined offset: 1 in counter_get_browser() (line 70 of /var/www/phauthuatnhi.com/public_html/sites/all/modules/contrib/counter/counter.lib.inc).

TINH HOÀN ẨN

TINH HOÀN ẨN

1. Tinh hoàn ẩn là gì?

Tinh hoàn là nơi sản xuất nội tiết và sinh tinh trùng. Khi còn trong bụng mẹ, tinh hoàn ở trong ổ bụng của thai nhi. Sau đó, di chuyển xuống vùng bẹn trong ống bẹn và xuống tới bìu lúc 28-40 tuần tuổi thai.

Tinh hoàn ẩn là tinh hoàn không xuống bìu mà nằm trong ổ bụng hay trong ống bẹn.

Phân loại:

- Tinh hoàn ẩn sờ thấy: sờ được tinh hoàn ở ống bẹn.

- Tinh hoàn ẩn không sờ thấy: tinh hoàn ẩn không sờ được ở ống bẹn (nằm trong ổ bụng)

Hình 1: Vị trí tinh hoàn ẩn

http://5minuteconsult.com

2. Nguyên  nhân  tinh hoàn ẩn?

Chưa tìm thấy nguyên chính xác gây ra tinh hoàn ẩn ở trẻ em, các chuyên gia cho rằng trong đa số các trường hợp là do một sự kết hợp của di truyền, sức khỏe bà mẹ và một số yếu tố môi trường.

3. Những nguy cơ của tinh hoàn ẩn.

Giảm khả năng sinh sản:

Ở người, bìu là nơi có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể giúp cho tinh hoàn sản xuất tinh trùng tốt nhất. Nhiều nghiên cứu cho thấy khả năng sinh sản suy giảm đáng kể ở người bị tinh hoàn ẩn.Việc phẫu thuật đưa tinh hoàn xuống bìu làm cải thiện tình trạng này đáng kể.

Ung thư hóa:

Khả năng tinh hoàn ẩn hóa ung thư tăng từ 5-60 lần, cao nhất ở những tinh hoàn nằm trong bụng.

Xoắn tinh hoàn

Biến chứng này tăng khoảng 10 lần so với xoắn tinh hoàn ở vị trí bình thường do tinh hoàn không được cố định ở bìu. Biến chứng của xoắn là hoại tử tinh hoàn làm mất chức năng và lâu dần dẫn đến teo tinh hoàn.Trẻ có biểu hiện đau, quấy khóc. Sờ bìu trẻ đau, phản xa da bìu mất hoặc không có triệu chứng đối với trường hợp teo tinh hoàn do xoắn lúc phôi thai.

Thoát vị bẹn nghẹt:

Nếu còn tồn tại ống phúc tinh mạc to, ruột sẽ lên xuống bẹn gây thoát vị bẹn, nặng dần khi đoạn ruột khi đi xuống bị kẹt lại, gây hoại tử ruột nếu không điều trị kịp thời. Với triệu chứng khối phồng bẹn-bìu không tự xep, gây trẻ đau, quấy khóc nhiều hay nặng hơn là các biểu hiện của tắc ruột như đau bụng từng cơn, nôn ói, bí trung đại tiện, cha mẹ phải đưa bé đến bệnh viện ngay.

Chấn thương:

Nếu tinh hoàn nằm ở bẹn, có thể sẽ bị tổn thương bởi những va chạm vào vùng xương mu.

4. Chẩn đoán tinh hoàn ẩn?

Người nhà đưa trẻ đi khám vì thấy một bên bìu xẹp so với bên đối diện hoặc thấy cả 2 bìu đều xẹp nhỏ.

Khám :

  • Nhìn: thấy bìu rỗng.

  • Sờ: không sờ thấy tinh hoàn ở bìu, có thể sờ thấy tinh hoàn ở ống bẹn.

Hinh 2: Tinh Hoàn ẩn 2 bên, bìu 2 bên trống

Atlas of Pediatric Surgical Techniques

      Cận lâm sàng

  • Siêu âm: có giá  trị trong các bệnh nhân quá béo vì khám lâm sàng khó khăn. Siêu âm có giá trị hạn chế trong các trường hợp tinh hoàn ẩn không sờ thấy vì tỉ lệ âm tính giả và dương tính giả cao.
  • Soi ổ bụng: có giá trị trong các trường hợp tinh hoàn ẩn không sờ thấy.
  • Xét nghiệm nhiễm sắc thể (karyotype): để phát hiện lưỡng giới trong trường hợp tinh hoàn ẩn hai bên hoặc tinh hoàn ẩn kèm lỗ tiểu thấp. 


      Chẩn đoán phân biệt

  • Tinh hoàn co rút: là tinh hoàn không thường xuyên nằm ở bìu nhưng có thể kéo được xuống bìu và lại chạy lên khi buông ra. 

  • Tinh hoàn lạc chỗ: là tinh hoàn không nằm trên đường đi của tinh hoàn từ ổ bụng qua ống bẹn xuống bìu (có thể ở cạnh bàng quang, tầng sinh môn, vùng trước xương mu, đùi, bẹn đối diện). 


5. Khi nào điều trị tinh hoàn ẩn ?

  • Tinh hoàn có thể tự xuống bìu trong những tháng đầu sau sanh nhưng tỉ lệ này rất thấp.
  • Thời điểm phẫu thuật: thường là 6 tháng, chậm nhất là 18 tháng, thời điểm này sẽ tối ưu hoá vấn đề sản xuất tinh trùng, hormone sinh dục, cũng như tỉ lệ hoá ác về sau (theo “guidelines on pediatric urology”)
  • Hiện tại ở Bv Nhi Đồng 1, Bv Nhi Đồng 2 thời gian phẩu thuật là 1 tuổi

6. Phương pháp điều trị?

Điều trị đối với tinh hoàn ẩn ở vùng bẹn thì có 2 phương pháp.

  • Phương pháp nội khoa, ở trẻ dưới 1 tuổi, bác sĩ sẽ tiêm 1 loại nội tiết tố có tên là HCG cho bé để kích thích tinh hoàn đi xuống. Tuy nhiên phương pháp này chỉ có hiệu quả khoảng 20% và có một số chống chỉ định nên không được ưu dùng.
  • Phương pháp ngoại khoa: phần lớn tinh hoàn ẩn được giải quyết bằng phương pháp ngoại khoa tức là phẫu thuật đưa tinh hoàn bị ẩn xuống cố định lại vị trí bình thường ở bìu

Điều trị đối với tinh hoàn ẩn không sờ thấy thì có thêm phương tiện nội soi ổ bụng giúp chẩn đoán vị trí của tinh hoàn và phẫu thuật hạ tinh hoàn xuống bìu.

Đôi khi tinh hoàn nằm cao, không thể đưa xuống bìu mà chỉ có thể đưa xuống tại góc bìu.

7. Chăm sóc trước và sau mổ tinh hoàn ẩn?

  • Trước khi phẫu thuật, cha mẹ chú ý theo dõi những biến chứng có thể xảy ra như trên.
  • Sau khi phẫu thuật, cha mẹ quan sát kích thước tinh hoàn teo nhỏ hơn hay sưng to bất thường thì nên tái khám ngay.
  • Thay băng mỗi ngày, có thể tự thay băng tại nhà.
  • Chỉ khâu phẫu thuật thường là chỉ tự tiêu (tan) nên không cần cắt chỉ, tuy nhiên ngày tái khám bác sĩ đánh giá tình trạng vết mổ có thể cho cắt chỉ sớm ở vị trí nếp bẹn.
  • Bé không cần kiêng ăn hoặc kiêng vận động sau phẫu thuật, tuy nhiên nên hạn chế những vận động mạnh những ngày đầu sau mổ vì đau và vết mổ chưa hoàn toàn lành hẳn.

8. Biến chứng sau mổ tinh hoàn ẩn?

  • Tinh hoàn ẩn tái phát.
  • Xoắn tinh hoàn.
  • Chảy máu vềt mổ.
  • Tụ dịch, tụ máu sau mổ.
  • Nhiễm trùng vết mổ.
  • Teo tinh hoàn.

9. Theo dõi sau mổ tinh hoàn ẩn?

  • Tái khám theo lịch hẹn, thường là 1 tuần 1 tháng 3 tháng 6 tháng 1 năm. Khi tái khám, BS sẽ đánh giá kích thước và vị trí tinh hoàn bằng việc thăm khám và siêu âm.
  • Bệnh nhi cần được theo dõi đến tuổi trưởng thành để đánh giá chức năng sinh tinh và nội tiết của tinh hoàn cũng như nguy cơ hoá ác nếu có.
  • Nếu có phát hiện bất thường, nên tái khám lai ngay.

Tài liệu tham khảo:

http://www.mayoclinic.org

http://www.benhviennhi.org.vn

http://www.urologyhealth.org

https://www.nlm.nih.gov

Guidelines on pediatric urology

Lịch tư vấn

Địa chỉ tin cậy

Lượt truy cập

  • Tổng lượt truy cập782,022
  • Truy cập hôm nay388